Turcima smetaju, a Tramp ih vidi kao bitne saveznike: Evo ko su Kurdi i kakva im je uloga u sukobu sa Iranom!

Administracija Donalda Trampa, u pripremi za moguću eskalaciju sukoba i potencijalno slanje kopnenih trupa u Iran, započela je intenzivne kontakte sa iranskom opozicijom.

Glavni cilj je izazivanje unutrašnje pobune protiv vlade u Teheranu, a u centru ove američke strategije našli su se Kurdi.

Ali, ko su Kurdi?

Kurdi su autohtoni iranski narod iz zapadne Azije, koji broji oko 25-35 miliona ljudi, što ih čini najvećom etničkom grupom na svetu bez sopstvene države. Naseljavaju planinsko područje poznato kao Kurdistan, podeljeno između Turske, Sirije, Iraka i Irana. Uglavnom su sunitski muslimani, govore kurdskim jezikom i imaju bogatu kulturu.

Kurdi su odigrali izuzetno važnu ulogu u borbi protiv terorista Islamske države. Kurdi čine oko 10% stanovništva Sirije, 20% stanovništva Turske, 15-20% Iraka i drugi su narod po veličini u Iranu.

Pre Prvog svetskog rata, tradicionalni Kurdi živeli su nomadskim načinom života do raspada Osmanskog Carstva, što im je oduzelo slobodu i podelilo ih na nove nacionalne države, piše Express.hr.

Kurdi su se borili da zadrže svoj identitet, ali ih u Turskoj zovu i "planinskim Turcima" a bilo im je zabranjeno da nose tradicionalnu kurdsku odeću, svoj jezik smeli su da govore samo kod kuće, nisu ga učili ni u školama. I danas se suočavaju s diskriminacijom i politikom progona. Iako su Kurdi najveća etnička manjina u Turskoj, i tamo čine oko 20% stanovništva, oni u Turskoj i dalje nemaju status manjinske grupe.

Gde žive Kurdi?

Danas Kurdistan čini pet različitih regija: jugoistočna Turska, severoistočna Sirija, severni Irak, severozapadni Iran i jugozapadna Jermenija.

Početkom 20. veka Kurdi su počeli da rade na stvaranju vlastite države poznate kao Kurdistan. Godine 1920. potpisan je Sevreski ugovor - jedan u nizu ugovora koje su sile Osovine potpisale nakon njihovog poraza u Prvom svetskom ratu. Označio je konačni raspad Osmanskog carstva i pozvao na autonomni Kurdistan.

Tri godine kasnije, nakon završetka rata, zapadni saveznici odustali su od zahteva za nezavisnom kurdskom državom i kurdska regija je podeljena među nekoliko zemalja.

Odnos Turske prema Kurdima

Turski predsednik Redžep Tajip Erdogan uvek je zauzimao čvrst stav prema kurdskom nacionalizmu. On je jasno stavio do znanja da je njegov krajnji cilj uklanjanje Kurdistanske radničke partije (PKK), kurdske krajnje leve militantne i političke organizacije sa sedištem u Turskoj i Iraku koja se borila protiv turske države više od tri decenije.

Time je stvoren duboki jaz između Turaka i Kurda. U 2016. zatvorile su se prokurdske medijske kuće, više od 11.000 učitelja je otpušteno ili suspendovano zbog navodnih veza s PKK-om, a najmanje 24 turska vladina funkcionera zamenila su kurdske gradonačelnike u raznim gradovima Turske.

Turska je dugo nezadovoljna snažnom kurdskom prisutnošću na severoistoku Sirije u blizini turske granice. Vojska zemlje već se preselila u delove i područja koja su ranije držale Sirijske demokratske snage (SDF) koje su predvodili Kurdi i SAD.

Uloga Kurda tokom aktuelnog sukoba

Tokom aktuelnog sukoba na Bliskom istoku, juče je ponovo svetlo stavljeno na Kurde. Naime, CIA navodno radi na naoružavanju kurdskih snaga kako bi podstakla narodni ustanak u Iranu, otkrilo je nekoliko izvora upoznatih sa planom, piše CNN.

Sjedinjene Američke Države i Izrael, prema ovim navodima, nastoje da iskoriste kurdske snage, ojačane nakon dvanaestodnevnog rata 2025. godine, za pokretanje oružane pobune.

To potkrepljuju informacije da se oružje švercuje u zapadni Iran od prošle godine kako bi se opremile hiljade kurdskih dobrovoljaca, javlja ITV. Izvori navode da je Trampova administracija već aktivno razgovarala sa iranskim opozicionim grupama i kurdskim liderima u Iraku o pružanju vojne podrške.

Bonus video:

Espreso/Mondo/TM